درمان زخمهای مزمن، مانند زخم دیابتی، زخم بستر و زخمهای عفونی، همواره یکی از چالشهای مهم در حوزه مراقبتهای پزشکی بوده است. و برای درمان آنها از روش های مختلف و گاهاً ترکیبی استفاده می کنند. یکی از روشهای نوین و مؤثر، اوزون تراپی (Ozone Therapy) است. این روش درمانی با بهرهگیری از خواص ضدباکتری، ضدالتهاب و ترمیمی گاز اوزون، توانسته روند بهبودی زخمها را تسریع کرده و کیفیت زندگی بیماران را به شکل چشمگیری بهبود بخشد. که در ادامه مقاله به معرفی این روش خواهیم پرداخت.
اوزون تراپی (Ozone Therapy) یا اوزون درمانی روشی نوین در علم پزشکی است که با استفاده از گاز ازون (O₃) برای درمان انواع بیماریها بهویژه زخمهای مزمن و عفونی استفاده میشود. یک روش درمانی که در آن مخلوطی از اوزون و اکسیژن به بیمار تزریق میشود. این روش به عنوان یک درمان مکمل برای ترمیم زخمهای ناشی از دیابت، زخم های فشاری، عفونتهای باکتریایی، ویروسی و درد مزمن، مورد استفاده قرار میگیرد. این روش به دلیل خاصیت ضدباکتری، ضدویروس و تحریک گردش خون، امروزه در بسیاری از کلینیکهای زخم پیشرفته بهکار گرفته میشود.
در زیر مراحل درمان از طریق اوزن تراپی و نکات هم که کارشناسان زخم باید توجه کنند گفته شده است>>
در آغاز درمان، محل زخم – بهویژه در زخم پای دیابتی – بهطور کامل تمیز میشود. در صورت نیاز، بافتهای مرده یا آسیبدیده نیز توسط تیم درمانی دبریدمان (برداشت) میگردند تا شرایط برای جذب بهتر ازون فراهم شود.
در این مرحله، ترکیبی از گاز اوزون و اکسیژن (O₃/O₂) به محل زخم تزریق میشود. این گاز ممکن است مستقیماً به بافت آسیبدیده تزریق شود یا از طریق لولههای نازک به محل مورد نظر هدایت گردد. ازون با خاصیت ضدعفونیکننده و ترمیمی خود، نقش مؤثری در بهبود زخم ایفا میکند.
پس از پایان تزریق، زخم با پانسمان ساده یا ضد باکتری پوشانده میشود. این مرحله برای محافظت از زخم در برابر عوامل بیرونی، گردوغبار و آلودگیها ضروری است.
ازونتراپی معمولاً یک فرآیند چندمرحلهای است که نیاز به تکرار در فواصل مشخص دارد. تعداد جلسات و فاصله بین آنها با توجه به شرایط زخم و نظر پزشک معالج تعیین میشود.
پس از هر جلسه درمانی، وضعیت زخم از نظر کاهش التهاب، ترمیم پوست و سایر شاخصهای بهبود مورد بررسی قرار میگیرد. در صورت مشاهده پیشرفت مثبت، ادامه درمان در جلسات بعدی توصیه میشود.
اوزونتراپی بسته به نوع زخم، شرایط بیمار و تشخیص پزشک به شیوههای مختلفی انجام میشود. رایجترین روشها عبارتاند از:
در این روش، گاز اوزون مستقیماً به محل زخم اعمال میشود. این کار معمولاً با استفاده از یک کپسول یا محفظه پلاستیکی شفاف انجام میشود که ناحیه زخم را میپوشاند. سپس گاز اوزون به داخل محفظه تزریق میشود تا زخم در معرض تماس مستقیم با گاز قرار گیرد.
کاربرد: زخمهای باز، زخم بستر، زخم پای دیابتی، زخمهای سوختگی
مزایا: ضدعفونی سریع، کاهش بار میکروبی، تسریع در ترمیم بافت
در این روش، زخم با آب حاوی اوزون (آب اوزونه) شستشو داده میشود. این آب از طریق دستگاه مخصوص با تزریق گاز اوزون به آب تهیه میشود.
کاربرد: زخمهای سطحی یا زخمهایی که نیاز به شستشوی مداوم دارند
مزایا: تمیز کردن زخم، کاهش التهاب، جلوگیری از عفونت، بدون گاز مستقیم
این روش بیشتر در زخمهای عمیق یا بیمارانی که زخمهایشان بهسختی بهبود مییابد استفاده میشود. در این شیوه، ابتدا مقداری از خون بیمار گرفته میشود و سپس با گاز اوزون ترکیب میگردد. پس از این فرایند، خون غنیشده با اوزون دوباره به بدن تزریق میشود.
کاربرد: زخمهای مزمن یا مقاوم به درمان
مزایا: تقویت سیستم ایمنی، بهبود گردش خون، افزایش اکسیژنرسانی به بافتها